Tìm hiểu về cấu tạo cơ quan sinh dục nữ và chức năng chi tiết

Cơ quan sinh dục nữ là một hệ thống phức tạp và diệu kỳ, giữ vai trò thiết yếu đối với sức khỏe sinh lý, khả năng sinh sản và chất lượng cuộc sống của phái đẹp. Tuy nhiên, nhiều chị em vẫn còn tâm lý e ngại, dẫn đến thiếu hụt kiến thức trong việc chăm sóc vùng tam giác mật. Hãy cùng AndyV tìm hiểu chi tiết về cấu tạo, chức năng và cách bảo vệ bộ phận quan trọng này qua bài viết dưới đây.

Cấu tạo cơ quan sinh dục nữ là một hệ thống phức tạp

Cơ quan sinh dục nữ là gì?

Cơ quan sinh dục nữ (hay bộ phận sinh dục nữ) là một cấu trúc giải phẫu phức tạp và tinh vi, bao gồm nhiều cơ quan bên trong và bên ngoài được liên kết chặt chẽ. Chúng không chỉ giới hạn ở việc thực hiện chức năng sinh sản cốt lõi như sản xuất tế bào trứng, là nơi thụ tinh, nuôi dưỡng và bảo vệ bào thai đang phát triển trong suốt thai kỳ (tại tử cung), và hỗ trợ quá trình sinh nở qua đường âm đạo, mà còn đảm nhiệm các vai trò sinh lý và nội tiết quan trọng, bao gồm việc điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, sản xuất các hormone sinh dục (Estrogen và Progesterone) và góp phần vào đời sống tình dục thông qua việc tiếp nhận tinh trùng và tạo ra khoái cảm. Không giống cơ quan sinh dục nam, phần lớn cấu tạo cơ quan sinh dục nữ nằm ẩn sâu bên trong cơ thể, được bảo vệ bởi các cấu trúc bên ngoài.

Phụ nữ nên hiểu rõ cơ quan sinh dục của mình gồm hai phần: bên ngoài và bên trong. Khi hiểu cơ thể, bạn sẽ dễ chăm sóc vùng kín đúng cách, phòng tránh viêm nhiễm và bảo vệ sức khỏe sinh sản tốt hơn.

Cấu tạo cơ quan sinh dục nữ

Để có cái nhìn toàn diện, giải phẫu cơ quan sinh dục nữ thường được chia thành hai nhóm chính: các cơ quan sinh dục ngoài và các cơ quan sinh dục trong. Việc tìm hiểu qua hình ảnh cơ quan sinh dục nữ sẽ giúp chị em dễ hình dung hơn về cấu trúc phức tạp này.

Cơ quan sinh dục ngoài

Âm hộ là tập hợp các cấu trúc nằm ở bên ngoài cơ thể

Đây là toàn bộ các bộ phận có thể quan sát được từ bên ngoài, có chức năng chính là bảo vệ các cơ quan bên trong khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn, đồng thời tiếp nhận và dẫn đường cho tinh trùng trong quá trình giao hợp. Âm hộ bao gồm:

Gò mu

Là phần mô mỡ có hình tam giác, nằm nhô cao ngay trên xương mu. Lớp đệm mỡ này có tác dụng bảo vệ xương mu khỏi các tác động lực trong quá trình quan hệ tình dục. Khi đến tuổi dậy thì, gò mu sẽ được bao phủ bởi một lớp lông mu, có vai trò giảm ma sát và duy trì nhiệt độ ổn định cho vùng kín.

Môi lớn

Là hai nếp da thịt lớn, chứa mô mỡ, kéo dài từ gò mu xuống đến gần hậu môn. Môi lớn được xem như cánh cửa bên ngoài, bao bọc và che chở cho các cấu trúc sinh dục mỏng manh hơn ở bên trong. Bề mặt ngoài của môi lớn có lông mu và các tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn.

Môi bé

Nằm gọn bên trong môi lớn, là hai nếp da mỏng, không có lông và chứa rất nhiều mạch máu, khiến chúng có màu hồng và rất nhạy cảm. Môi bé bao quanh và bảo vệ lỗ niệu đạo và lỗ âm đạo. Khi có kích thích tình dục, các mạch máu ở đây sẽ căng lên, khiến môi bé sẫm màu và cương lên.

Âm vật

Đây là cơ quan tương đồng với dương vật ở nam giới về mặt cấu trúc phôi thai. Phần nhìn thấy được (quy đầu âm vật) chỉ là một hạt nhỏ nằm ở điểm giao nhau phía trên của hai môi bé. Tuy nhiên, cấu trúc bên trong của âm vật lớn hơn rất nhiều, lan tỏa vào bên trong cơ thể. Với hơn 8.000 đầu dây thần kinh cảm giác, âm vật là trung tâm của sự khoái cảm tình dục ở nữ giới và chức năng duy nhất của nó là tạo ra khoái cảm.

Lỗ niệu đạo

Là toàn bộ khu vực được giới hạn bởi hai môi bé. Trong khu vực này có chứa lỗ niệu đạo và lỗ âm đạo. Tại đây cũng có các tuyến Skene (tương đồng tuyến tiền liệt ở nam) và tuyến Bartholin, có nhiệm vụ tiết ra chất nhờn để bôi trơn, giữ ẩm và tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ tình dục.

Lỗ âm đạo

Màng trinh

Là một lớp niêm mạc mỏng nằm ở cửa âm đạo, có một hoặc nhiều lỗ để kinh nguyệt thoát ra. Hình dạng, độ dày và độ co giãn của màng trinh ở mỗi người là hoàn toàn khác nhau. Sự tồn tại hay không tồn tại của màng trinh không phải là thước đo trinh tiết của người phụ nữ.

Cơ quan sinh dục trong

Đây là những cơ quan nằm sâu trong khung chậu, không thể nhìn thấy bằng mắt thường và đóng vai trò cốt lõi trong chức năng sinh sản.

Âm đạo

Là một ống cơ có khả năng co giãn đàn hồi tốt, dài khoảng 8-10 cm, nối từ cổ tử cung ra đến lỗ âm đạo bên ngoài. Âm đạo là nơi tiếp nhận tinh trùng, là đường ra của thai nhi và máu kinh.

Cổ tử cung

Là phần dưới, hẹp của tử cung, nối liền tử cung với âm đạo. Cổ tử cung có một lỗ mở nhỏ cho phép tinh trùng đi vào và máu kinh đi ra. Trong thai kỳ, nó sẽ đóng kín để bảo vệ thai nhi.

Tử cung

Là một cơ quan rỗng, có hình quả lê lộn ngược, nằm giữa bàng quang và trực tràng. Đây chính là nơi trứng đã thụ tinh sẽ làm tổ, phát triển thành thai nhi trong suốt 9 tháng 10 ngày. Lớp niêm mạc tử cung sẽ bong ra hàng tháng nếu không có sự thụ thai, tạo ra hiện tượng kinh nguyệt.

Ống dẫn trứng

Là hai ống nhỏ, nối từ hai bên của phần trên tử cung và mở rộng ra gần buồng trứng. Đây chính là nơi diễn ra quá trình thụ tinh, nơi tinh trùng gặp trứng. Sau khi thụ tinh, trứng sẽ di chuyển theo ống dẫn trứng để vào tử cung làm tổ.

Buồng trứng

Ở phụ nữ, hệ sinh sản gồm hai buồng trứng nằm đối xứng hai bên tử cung. Đây là cơ quan sản xuất trứng (noãn) và cũng là nhà máy sản xuất các hormone sinh dục nữ quan trọng nhất là Estrogen và Progesterone, quyết định các đặc điểm nữ tính và điều hòa chu kỳ kinh nguyệt.

Không chỉ gắn liền với thiên chức làm mẹ, cơ quan sinh dục nữ còn có ảnh hưởng lớn đến hormone, sinh lý và sức khỏe toàn thân. Đây là lý do vì sao các chuyên gia luôn khuyến khích phụ nữ hiểu rõ chức năng của từng bộ phận để chăm sóc cơ thể tốt hơn.

Các chức năng chính của cơ quan sinh dục nữ

Chức năng của cơ quan sinh dục nữ là một hệ thống đa chức năng

Hệ thống sinh dục nữ đảm nhiệm đồng thời nhiều vai trò vô cùng quan trọng:

Chức năng nội tiết: Buồng trứng sản xuất hormone Estrogen và Progesterone, điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, phát triển các đặc tính sinh dục phụ (ngực, hông nở nang) và duy trì thai kỳ.

Chức năng sinh sản: Sản xuất trứng, tạo điều kiện cho sự thụ tinh, mang thai và sinh con.
Chức năng tình dục: Âm vật, âm đạo và các bộ phận khác mang lại khoái cảm, gắn kết tình cảm đôi lứa.
Chức năng kinh nguyệt: Hàng tháng, nếu không thụ thai, lớp niêm mạc tử cung sẽ bong ra và thoát ra ngoài, tạo thành chu kỳ kinh nguyệt, đánh dấu khả năng sinh sản của người phụ nữ.

Phụ nữ có thể gặp nhiều rắc rối ở vùng kín như viêm nhiễm, thay đổi nội tiết hay các bệnh phụ khoa. Nếu chú ý lắng nghe cơ thể và phát hiện sớm những dấu hiệu khác lạ, bạn có thể phòng tránh biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh lý hiệu quả hơn.

Những bất thường phổ biến ở hệ sinh dục nữ

Chị em nên chú ý đến những bệnh lý phụ khoa thường gặp như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, rối loạn kinh nguyệt,… Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào dưới đây, hãy nhanh chóng thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Khí hư tiết ra nhiều, có màu bất thường như vàng, xanh hoặc xám, kèm theo mùi hôi khó chịu.
Vùng kín xuất hiện cảm giác ngứa ngáy, rát và sưng đỏ.
Đau rát khi quan hệ tình dục hoặc trong lúc tiểu tiện.
Ra máu âm đạo bất thường ngoài thời gian hành kinh hoặc sau quan hệ.
Chu kỳ kinh nguyệt rối loạn, kèm đau bụng dữ dội trong kỳ kinh.

Vùng kín khỏe mạnh là dấu hiệu của một cơ thể biết lắng nghe và yêu thương chính mình. Không chỉ dừng lại ở việc vệ sinh hằng ngày, mà còn là cách bạn nuôi dưỡng cơ thể qua từng bữa ăn, giấc ngủ và cảm xúc tích cực. Hãy để phần cuối bài viết mách bạn những thói quen nhỏ mang lại sự tự tin lớn.

Cách chăm sóc sức khỏe vùng kín

Chăm sóc đúng cách là chìa khóa để duy trì một cơ quan sinh dục khỏe mạnh. Chị em hãy ghi nhớ những bí quyết sau:

Vệ sinh đúng cách: Rửa vùng kín hàng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, có độ pH phù hợp. Chỉ nên làm sạch vùng kín bên ngoài, tránh thụt rửa sâu vào trong âm đạo.
Lựa chọn trang phục phù hợp: Mặc quần lót làm từ chất liệu cotton thoáng khí, tránh mặc đồ quá chật.
Thực hiện quan hệ tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su nhằm ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục (STIs).
Chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học: Ăn nhiều sữa chua, rau xanh, trái cây; uống đủ nước; ngủ đủ giấc và tránh căng thẳng.
Tiêm phòng vắc-xin HPV: Đây là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa ung thư cổ tử cung và các bệnh do virus HPV gây ra.
Khám phụ khoa định kỳ: Nên duy trì thói quen thăm khám phụ khoa khoảng 6 tháng một lần để kịp thời phát hiện và phòng ngừa các bệnh lý, giúp bảo vệ tốt nhất sức khỏe sinh sản.

>>>Xem ngay: Các phương pháp thẩm mỹ vùng kín tại AndyV

Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích, giúp chị em hiểu rõ hơn về cơ quan sinh dục nữ. Việc trang bị kiến thức và chủ động chăm sóc sức khỏe vùng kín không chỉ giúp phòng ngừa bệnh tật mà còn là cách yêu thương và trân trọng chính cơ thể mình. Đừng ngại chia sẻ những lo lắng về sức khỏe vùng kín của bạn. Bác sĩ AndyV luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bạn trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Được giải đáp bởi Dr Vũ Sơn – Chuyên gia Phẫu thuật tạo hình & Thẩm mỹ – Hội PTTH Thẩm mỹ HSAPS & VSAPS – Hội Y học giới tính VSSM & ISSM.

Xem thêm: